«ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ: ΕΝΑ ΑΡΝΗΤΙΚΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ
(Παρ. 20/3/15 - 15:40)
Tου ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΠΕΛΑΝΤΗ
Δεν υπάρχει κανείς ευαίσθητος και καλοπροαίρετος άνθρωπος, ο οποίος να αντιτίθεται στην λήψη άμεσων μέτρων κατά της φτώχειας και της «ακραίας φτώχειας», όσο και αν τα σταθμά για την τελευταία έννοια είναι επικίνδυνα αυθαίρετα και παραπέμπουν σε μνημονιακές ρυθμίσεις
(όπως ο ν. 4093/2012) . Ούτε μπορεί κάποιος να έχει αντίρρηση στην
άμεση (και συγκεκριμένη, όμως) εφαρμογή νομοθετημάτων σαν αυτό που
ψηφίστηκε από την ελληνική Βουλή. Υπάρχουν άμεσες και
αδήριτες ανάγκες που απαιτούν άμεση κάλυψη. Ακόμη περισσότερο, είναι
απαράδεκτο να συσχετίζεται η λήψη των μέτρων αυτών –των οποίων πάντως η
δαπάνη έχει μειωθεί σημαντικά, από τα αρχικά 2 δις ευρώ στα 200 εκατομμύρια ευρώ- με ισοδύναμα ή αντισταθμιστικά μέτρα ή να θεωρείται ότι η σωτηρία των συμπολιτών μας πρέπει να σταθμίζεται ως «αρνητικό δημοσιονομικό κόστος». Η αποδοχή τέτοιων λογικών μας οδηγεί στην καρδιά της νεοφιλελεύθερης στρατηγικής και λογικής.
Χρειάζεται, όμως, να σκάψουμε λίγο βαθύτερα, αν θέλουμε να παραμείνουμε στο πεδίο μιας μαρξιστικής και κομμουνιστικής αντίληψης
για τα πράγματα. Δεν θα επαναλάβω το κοινότοπο ότι η αποπτώχευση
περίπου του ενός τετάρτου της ελληνικής κοινωνίας μετά το 2010 δεν είναι
αποτέλεσμα μιας «ανθρωπιστικής καταστροφής», δηλαδή μιας μεγάλης
φυσικής καταστροφής, ενός τσουνάμι ή ενός ένοπλου πολέμου, εσωτερικού ή
εξωτερικού, ή μιας κατάστασης διαλυτικής των κρατικών δομών (κατά το
παράδειγμα των failed states). Η αποπτώχευση υπήρξε
συνειδητό σχέδιο αυτού που συνήθως λέμε «νεοφιλελεύθερη επίθεση» και
που θα ήταν καλύτερο να το ονομάσουμε καπιταλιστική αναδιάρθρωση σε
συνθήκες κρίσης και με ακραίες μορφές ή και κοινωνικό-ταξικό πόλεμο από
την άρχουσα τάξη. Τα «μνημόνια» υπήρξαν το όχημα για έναν μεγάλο
κοινωνικό πειραματισμό καθήλωσης/υποτίμησης της εργατικής δύναμης και
της ενεργού ζήτησης, διάλυσης του άμεσου και του έμμεσου εργατικού
μισθού και πλήρους απαξίωσης και καταστροφής των μικρών και μεσαίων
επιχειρηματικών δομών, που στηρίζονταν στην εργατική ζήτηση. Με
αυτήν την έννοια, οι άνθρωποι δεν έπεσαν θύματα μιας αυτόματης
διαδικασίας και μιας τυχαίας φυσικής καταστροφής αλλά θύματα μιας
συνειδητής κοινωνικής στρατηγικής. Την στρατηγική αυτήν
σχεδίασαν και εκτέλεσαν αυτοί οι φορείς που σήμερα τους ονομάζουμε
«κοινωνικοί εταίροι», «φορείς της υγιούς και δημιουργικής
επιχειρηματικότητας», «εταίροι μας στην Ε.Ε.. και την ευρωζώνη» ,
«δανειστές», «ηγέτες του κοινού μας ευρωπαϊκού σπιτιού», «μεγάλες
πνευματικές μορφές της Ευρώπης» κλπ, κλπ. Οι σχεδιαστές αυτής της
στρατηγικής είναι οι ίδιοι με αυτούς που θα «συζητήσουμε καλοπροαίρετα»,
που «θα κληθούν να μας διασώσουν» κλπ. Είναι οι ίδιοι που χαρακτηρίζουν
τα μέτρα για την «ανθρωπιστική κρίση» μονομερείς ενέργειες. Πρόκειται,
βεβαίως, για μια ακόμη πανουργία της διαλεκτικής.
